YÜKLENİYOR

Tüm çalışanların hem ruhsal hem fiziksel hem de sosyal olarak en iyi durumda olmalarını sağlamak ve bunu sürdürmek için iş yeri ortamında ve çalışma şartlarında bazı iyileştirme çalışmalarının yapılması gerekebilir. Bahsedilen mekan ve şartların sağlık sorunları için risk teşkil etmesi veya sağlığı herhangi bir açıdan bozacak olması, çalışanların korunmasını hedefleyen bazı önlemlerin alınmasını gerektirir. Teknik işlemleri kapsayan bu korumalar kişisel verimliliğin ve konforun sağlanması için şart olmakta, iş hijyeni ölçümü ise bahsedilen şartların karşılanması için gerekli olan analiz sürecini ifade etmektedir. İş kazalarının ve meslek hastalıklarının minimuma çekilmesi için iş yerindeki zararlı etkenlerin tespit edilmesi gerekmekte, bu fiziksel ve kimyasal riskler ise iş hijyeni ölçümü ile belirlenmektedir.

İş Hijyeni Ölçümü Nedir?

Temelde iş ortamının kimyasal ve fiziksel koşullarının çalışan sağlığına, çevreye ve iş verimliliğine uygunluğunu tahlil etmeye dayanan bir dizi teknik tahlile iş hijyeni ölçümü denir. Detayları yönetmelik çerçevesinde belirlenen ve ortaya konan rapor doğrultusunda iş koşullarının herkesin mental ve fiziksel sağlığı için optimumda olmasına aracı olan bu ölçümler uzman ekiplerce gerçekleştirilir. Farklı metriklerin analiz edilmek üzere ölçüldüğü ve bazı analizlerin laboratuvar ortamında değerlendirmek üzere alınan numunelerle yapıldığı bu işlemler ayrı ayrı uzmanlıklar ve yetkinlikler gerektirmektedir.

İş hijyeni ölçümleri ve gösterileri bu alanda hizmet veren firmalar tarafından bir rapor halinde düzenlenmekte, işin ve üretimin devam etmesi için kritik önem göstermektedir. İnsan sağlığını veya çevreyi riske atabilecek pek çok unsur iş hijyeni ölçüm ve analizleri çerçevesinde kesin ve sayısal verilerle belirlenmektedir. Bu doğrultuda iyileştirme alanlarına hakim olabilen yönetim ve denetleme birimleri yönetmeliklere uyumluluk gösterebilmekte, doğru firmaya başvurarak doğru tahlillerden faydalanmanın önemi bu noktada kendini göstermektedir.

İş Hijyeni Ölçümü Parametreleri Nelerdir?

İş hijyeni ölçümleri pek çok alt maddesi ve teknik yöntemi kapsayan geniş bir şemsiyesidir. Genel anlamda kimyasal ve fiziksel faktörler olarak iki farklı başlık altında toplanan parametreler, altında pek çok ölçüm kriterini barındırır. Kimyasal parametreler kısaca uçucu organik bileşiklerin, formaldehit, inorganik asitlerin ve ağır metallerin analizi olarak açıklanabilir. Fiziksel faktörlerle ilgilenen ölçüm parametreleri ise gürültü, termal şartlar, titreşim, toz, aydınlatma veya aerosol ölçümler olarak özetlenebilir.

Bahsedilen iş hijyeni ölçüleri iki farklı  şekilde değerlendirilebilir ve bunlar kişisel maruziyet ile ortam ölçümü olarak sınıflandırılmaktadır. Kişilerin çalışma ortamı sırasında çalıştığı işin şekline bağlı olarak maruz kaldığı risk faktörü ve bu faktöre ne kadar süreyle maruz kaldığı kişisel maruziyet ölçümleri olarak adlandırılır. Ortam ölçümlerinde ise çalışanların maruziyetlerinin değerlendirilmesi sonucunda en yüksek maruziyet kaynağı olarak görülen noktada değerlendirme yapılmaktadır.

Kimyasal İş Hijyeni Ölçümü Nasıl Yapılır?

Büyük çoğunluğu renk ve koku içermeyen çeşitli sıvı gazlardan oluşan kimyasal grubuna uçucu organik bileşikler, yani diğer adıyla VOC denmektedir. Bu bileşikler atmosferin aşağı katmanlarında bir ozon tabakası oluşturmak için çevreyi kirleten diğer kimyasallar ile tepkimeye girmektedir ve bu reaksiyon oldukça tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Haliyle ortamda bulunan VOC oranının yüksek olması lastik veya plastik gibi içeriklerin doğaya verdiği zararı katlarken, çevrede bulunan insanlar üzerinde kansere kadar gidebilen bir dizi sağlık problemine neden olmaktadır.

İş yerlerinde havada bulunan ve elbette çalışanlar tarafından solunan uçucu organik bileşiklerin tayin edilmesi gerekmektedir. Bu durumda pek çok kişinin aklında soru işareti oluşturan iş hijyeni ölçümü zorunlu mu sorusunun yanıtını otomatik olarak kendini göstermektedir. Bu bileşiklerin çalışma ortamında ne yüzdeyle bulunduğunu tayin edebilmek için bu alanda yetkili görevlilerin bazı numuneler toplaması gerekmektedir. Ortamın havasından numune alan personel ekipleri, bu amaçla ölçümün türüne göre değişen örnekleme pompaları kullanmaktadır. Sonrasında iş hijyeni ölçümü yönetmeliği kapsamında belirlenen uygun makineler aracılığıyla laboratuvar ortamında tahliller yapılmaktadır. Bulunan sonuçlar mg/m³ birimiyle yazılarak rapor içerisinde sunulur.

İş hijyeni ölçümü ve analizi laboratuvarlar ortamında yapılırken yalnızca uçucu gazlara bakılmamaktadır. Bu alanda bir diğer önemli işlem de tozların ölçüm ve tayinidir. Tane büyüklüğü 300 mikron ya da daha az boyutta olan maddeler bu kapsama girmektedir. İncelenen bu tozların hem fiziksel hem kimyasal özellikleri ait olduğu maddenin özellikleriyle benzer yapıdadır. Bu maddeler uzun vadede havada asılı kalabilmekte, biyolojik açıdan kirletici etkiye sahip mikroorganizmalardan, çevreye ve sağlığa zararlı gazlardan, kimyasal maddelerden çıkan dumanlardan, solvent buharlardan veya bunlara benzer nedenlerden ortaya çıkmaktadır.

Havada asılı kalabilmelerinin yanı sıra yapıları gereği tehlike arz eden bu gazlar iş hijyeni ölçümü yönetmeliği standartlarına göre değerlendirilen bir diğer parametredir. İş yerinin koşullarına veya işin modeline bağlı olarak ortamda bu gazların bulunma yüzdesi değişkenlik göstermektedir. Ortamda bu tozların ne kadar bulunduğunu veya olup olmadığını görmek, yalnızca gözle bu konuda tayin yapmak kimse için mümkün değildir. Sonuç olarak yine ilgili tahliller iş hijyeni ölçümü çalışmalarına dahil edilmektedir.

İş hijyeni ölçümü yapan firmalar toz tahlili için yine örnekleme pompası kullanarak havadaki tozları toplamaktadır. Bu makinelerin pompası ile farklı gözenek boyutlarına sahip olan tozlar filtreler üzerinde biriktirilir. İş hijyeni ölçümü laboratuvarı koşullarında gravimetrik analiz adı verilen teknik yöntemle değerlendirilen numuneler, standarda uygun şekilde analiz edilir ve mg/m³ cinsinden ilgili rapora işlenir.

Fiziksel İş Hijyeni Ölçümü Nasıl Yapılır?

Çevreye ilişkin pek çok fiziksel uyaranın bulunduğu iş ortamında, çalışanları en çok etkileyen unsurların başında ışık ve aydınlatma sistemleri gelmektedir. Sağlıklı bir görüntü için ortamında ne şekilde ve şiddette aydınlatıldığı ve sektör bazında bu aydınlatmanın yeterli olup olmadığından emin olmak son derece önemlidir. Güvenilir bir çalışma ortamının temelini oluşturan ışık, fiziksel iş hijyeni ölçümü parametreleri kapsamında değerlendirilmektedir. Aydınlatmanın şiddeti yükseldikçe yapılan işlerin detaylarını görmek kolaylaşır ve hata yapma ya da buna kazaya neden olma riski düşer. Haliyle doğru aydınlatma hem istenmeyen durumların önüne geçmek hem de ekiplerin çalışma performansını arttırmak için eşsiz öneme sahiptir.

İş ortamının hijyen ölçümü için yönetmelik kapsamında dikkat edilen ve optimize edilmek üzere raporlanan kriterlerden bazıları şu şekildedir:

  • Ortamdaki aydınlatmanın verdiği ışık şiddeti
  • Çalışma ortamında bulunan parlak yüzeyli maddeler ve bunların dağılım şekilleri
  • İş ekipmanları ile kullanılan makinelerin büyüklüğü
  • Ortamda bulunan nesnelerin kendisine vuran ışığı yansıtma miktarı
  • Ortamda bulunan nesnelerin çevresiyle veya zeminle arasında kontrast oranı
  • Çalışma ortamında bulunan objelerin ne kadar süre içerisinde fark edilebileceği

Çevrenin kalitesini düzenlemede önemli bir unsur olan termal konfor, ortamın işe bağlı ideal ısı ve iklimlendirme imkanlarına sahip olup olmadığını ifade eder. Buna ek olarak verim ve sağlıklı yine direkt ilişki gösteren bir diğer parametre de ortam gürültüsüdür. Gürültünün değerlendirilmesi kapsamında ortamdaki sesin şiddetine, frekansına, ne süreyle maruz kalındığına veya bunlardan korunmak için çalışanlar neler sunulduğuna bakılmaktadır.

Anlaşılabileceği üzere her biri son derece detaylı, kapsamlı ve teknik ekipman ile deneyim gerektiren işlem basamakları olan iş hijyeni ölçüm aşamaları, bu alanda güvenilir firmalarca yapılmalıdır. Yalnızca iş işleyişi için değil, çevre ve insan sağlığı için de benzersiz önem taşıyan unsurların matematiksel açıdan ortaya konduğu ve bu çerçevede zorunlu tutulan ölçümler için dilediğiniz zaman ekibimizle iletişime geçerek detaylı bilgi alabilirsiniz.

 

Diğer Hizmetlerimiz


İSGÜM Yetkili Laboratuvar Raporu
İSGÜM, iş sağlığı ve güvenliği eğitim araştırma enstitüsünün kısaltmasıdır. İşyerlerinde bulunan toz
Taşlama Tezgahı Periyodik Kontrol
Taşlama Tezgahı Periyodik Kontrolü İmalat sanayinde kullanılan taşlama tezgahları imal edilmiş sert
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ (25.04.2013 tarihli ve 28628
Kişisel Maruziyet Gaz Ölçümü
Kişisel Maruziyet Gaz Ölçümü İş yerinde tüm personelin kişisel olarak çeşitli gaz’lara maruz kalıp k
Su Sisi (water spray) Sistemleri Periyodik Kontrol
Su Sisi (water spray) Sistemleri Periyodik Kontrol Yangın söndürme sistemlerinden biri olan water mi
Freze Tezgahı Periyodik Kontrol
Freze Tezgahı Periyodik Kontrolü Freze tezgahı, yüzey üzerinde kesici ağzı bulunan genellikle doğrus