Yangına müdahalenin en önemli parçası olan suyu, alana yayan  sisteme yangın söndürme hidrantı adı verilmektedir. Alanın her tarafına suyun püskürtülmesine yardımcı olan yangın söndürme hidrantı; yangın tehlikesinde ilk müdahale sonucunda kontrol altına alınamayan yangınlara dışarıdan müdahale etme konusunda önemlidir. Yangın bölgesinin dış yüzeyini soğutmak ve yangının çevreye sıçramasını önleyebilmek amacıyla kullanılmaktadır. Yer altı ve yerüstü olarak üretilen 2 farklı tipi bulunmaktadır. Her iki türü de TS 2821 standartlarına göre dizayn edilir ve uluslararası standartlara göre oluşturulur. Yangın mahaline ilk müdahalede sonuç alınamaması durumunda devreye giren yangın söndürme hidrantı; döner vaziyette alanın her tarafına su fışkırtma görevi görmektedir. Yangın söndürme hidrantı; imar planlama alanı 5000 metrekarenin üzerinde olan ve içerisinde her türlü kullanım alanı mevcut bulunan yerleşim yerlerinde yaptırılması zorunlu bir ekipmandır. Dış hidrant sistemi olarak bu tarz yerlerde bulunması zorunlu hale getirilmiştir. Yangın Tesisatı Periyodik Kontrolü esnasında tüm parametreler kontrol edilmektedir.

Hidrantların birden fazla olması nedeniyle; arasındaki uzaklıklar da belli bir mesafede olmalıdır. Çok yüksek tehlike arz eden bölgelerde daha yakın konumda olmaları gereken hidrantlar; tehlike olasılığı azaldıkça daha uzak bir şekilde konumlandırılabilir. Çok yüksek tehlikeli bölgelerde 50 metre, yüksek tehlikeli bölgelerde 100 metre, orta tehlikeli bölgelerde 125 metre ve düşük tehlikeli bölgelerde ise; 150 metre mesafe olarak belirlenmektedir. Bu şekilde hidrantların birbirlerine olan konumları da ayarlanmış olacaktır. Aynı zamanda normal şartlarda korunan binaların 5 ile 15 metre uzaklığında hidrantlar yerlerini alırlar. Eğer hidrant sisteminde; boru donanımında yer alan ring sistemi yok ise; en düşük boru çapının da 100 mm olması ve hidrolik hesaba uygun bir şekilde dizayn edilmesi gerekmektedir. Hidrant sisteminde dizayn debisinin en az 1900 l/dak olması da şarttır. Uygun bulunması durumunda; binanın tehlike sınıfına göre debi arttırılabilir. Ayrıca hidrant çıkış noktasında 700 kPa basınç olması gerekmektedir. Yangın Tesisatı Periyodik Kontrolü muayenesi sırasında  kontrol edilmektedir.

Hidrant, ana yangın besleme hattından hortum ve diğer yangından korunma cihazlarına su almak amacıyla ana yangın besleme hattına yapılan bağlantıdır. Yangın hidrantı, itfaiyenin yangına müdahele esnasında bağlantı yapması için bırakılan ağızlara denir. Yangın esnasında bina dışına belirli aralıklarla yerleştirilen hidrantlarla itfaiye araçlarına su takviyesi yapılır veya direk hortum da bağlanılarak yangına da müdahele edilebilir.Hidrant hatlarının bağlantıları şehir suyu şebekesinden veya büyük işletmelerde yangın pompasından beslenir.

Hidrant Sistemi Tasarım Bilgileri

Binalarin Yangından korunması hakkındaki yönetmelik hükümlerin göre;
1- Yapıların yangından korunmasında, ilk müdahalede söndürülemeyen yangınlara dışarıdan müdahale edebilmek için mümkün olduğunca yapının veya binanın bütün çevresini kapsayacak şekilde tesis edilecek hidrant sistemi bünyesinde yerleştirilecek hidrantların, itfaiye ve araçlarının kolay yanaşabileceği ve bağlantı yapabileceği şekilde düzenlenmesi gerekir.
2- Hidrant sistemi dizayn debisinin en az 1900 l/dak olması şarttır. Debi, binanın tehlike sınıfına göre artırılır. Hidrant çıkışında 700 kPa basınç olması gerekir.
3- Hidrantlar arası uzaklık çok riskli bölgelerde 50 m, riskli bölgelerde 100 m, orta riskli bölgelerde 125 m ve az riskli bölgelerde 150 m alınır.
4- Normal şartlarda hidrantlar, korunan binalardan ortalama 5 ilâ 15 m kadar uzağa yerleştirilir.
5- Hidrant sistemine suyu sağlayan boru donanımında ring sistemi mevcut değil ise, kullanılabilecek en düşük borunun çapının 100 mm olması ve hidrolik hesaba göre belirlenmesi gerekir.
6- Sistemde kullanılacak hidrantların, ilgili Türk Standartlarına uygun yerüstü yangın hidrantı olması gerekir. Hidrant sisteminde, hidrant yenilenmesini ve bakım işlemlerinin yapılmasını kolaylaştıracak uygun noktalarda ve yerlerde yeraltı veya yerüstü veyahut hem yeraltı ve hem de yerüstü hat kesme vanaları temin ve tesis edilir.
7- İçerisinde her türlü kullanım alanı bulunan ve genel yerleşme alanlarından ayrı olarak planlanan yerleşim alanlarında yapılacak binaların taban alanları toplamının 5000 m2’den büyük olması halinde dış hidrant sistemi yapılması mecburîdir.
8- Sorumluluk bölgelerinde hizmette bulunan araçların giremeyeceği veya manevra yapamayacağı, ulaşım imkânı olmayan yerleşim mahalleri olan belediyeler, buralarda meydana gelebilecek yangınlara etkili bir şekilde müdahale yapılabilmesi bakımından, bu yerleşim yerlerinin uygun yerlerine yerüstü yangın hidrantları veya pompa ile teçhiz edilmiş yeterli kapasitede yangın havuzları ve sarnıçları yaptırmak mecburiyetindedir.

Hidrant, ana yangın besleme hattından hortum ve diğer yangından korunma cihazlarına su almak amacıyla ana yangın besleme hattına yapılan bağlantıdır. Yangın hidrantı, itfaiyenin yangına müdahele esnasında bağlantı yapması için bırakılan ağızlara denir. Yangın esnasında bina dışına belirli aralıklarla yerleştirilen hidrantlarla itfaiye araçlarına su takviyesi yapılır veya direk hortum da bağlanılarak yangına da müdahele edilebilir.Hidrant hatlarının bağlantıları şehir suyu şebekesinden veya büyük işletmelerde yangın pompasından beslenir. “Yangın Tesisatı Periyodik Kontrolü”

Hidrant Sistemi Tasarım Bilgileri

Binalarin Yangından korunması hakkındaki yönetmelik hükümlerin göre;
1- Yapıların yangından korunmasında, ilk müdahalede söndürülemeyen yangınlara dışarıdan müdahale edebilmek için mümkün olduğunca yapının veya binanın bütün çevresini kapsayacak şekilde tesis edilecek hidrant sistemi bünyesinde yerleştirilecek hidrantların, itfaiye ve araçlarının kolay yanaşabileceği ve bağlantı yapabileceği şekilde düzenlenmesi gerekir.
2- Hidrant sistemi dizayn debisinin en az 1900 l/dak olması şarttır. Debi, binanın tehlike sınıfına göre artırılır. Hidrant çıkışında 700 kPa basınç olması gerekir.
3- Hidrantlar arası uzaklık çok riskli bölgelerde 50 m, riskli bölgelerde 100 m, orta riskli bölgelerde 125 m ve az riskli bölgelerde 150 m alınır.
4- Normal şartlarda hidrantlar, korunan binalardan ortalama 5 ilâ 15 m kadar uzağa yerleştirilir.
5- Hidrant sistemine suyu sağlayan boru donanımında ring sistemi mevcut değil ise, kullanılabilecek en düşük borunun çapının 100 mm olması ve hidrolik hesaba göre belirlenmesi gerekir.
6- Sistemde kullanılacak hidrantların, ilgili Türk Standartlarına uygun yerüstü yangın hidrantı olması gerekir. Hidrant sisteminde, hidrant yenilenmesini ve bakım işlemlerinin yapılmasını kolaylaştıracak uygun noktalarda ve yerlerde yeraltı veya yerüstü veyahut hem yeraltı ve hem de yerüstü hat kesme vanaları temin ve tesis edilir.
7- İçerisinde her türlü kullanım alanı bulunan ve genel yerleşme alanlarından ayrı olarak planlanan yerleşim alanlarında yapılacak binaların taban alanları toplamının 5000 m2’den büyük olması halinde dış hidrant sistemi yapılması mecburîdir.
8- Sorumluluk bölgelerinde hizmette bulunan araçların giremeyeceği veya manevra yapamayacağı, ulaşım imkânı olmayan yerleşim mahalleri olan belediyeler, buralarda meydana gelebilecek yangınlara etkili bir şekilde müdahale yapılabilmesi bakımından, bu yerleşim yerlerinin uygun yerlerine yerüstü yangın hidrantları veya pompa ile teçhiz edilmiş yeterli kapasitede yangın havuzları ve sarnıçları yaptırmak mecburiyetindedir. “Yangın Tesisatı Periyodik Kontrolü”

Uluslararası hidrant yangın musluk renk kodları: 1. AA Sınıfı : Açık Mavi 1500 gpm (5678 L / dak) ve üstü 2. A Sınıfı : Yeşil 1000-1499 gpm (3785-5677 L/dak) 3. B Sınıfı : Turuncu 500-999 gpm (1893-3784 L/dak) 4. C Sınıfı . Kırmızı 500 gpm (1893 L / dak) ve altı.

Hidrantlarının Bakımı:

Yangın hidrantlarının tamiri ve bakımı profesyonel kişilerin görevidir. Kontrol ederken aşağıdaki soruları da dikkate almalıdır.
1.Musluğun çok yakınında levhalar, elektrik direkleri yada çitler gibi engeller var mı ?
2.Çıkışlar doğru yöne bakıyor mu ve yerle aralarında yeterli açıklık var mı ?
3.Musluk trafik nedeniyle hasar görmüş mü ?
4.Musluk paslı mı ?
5.Çalıştırma sapı kolayca dönüyor mu ?
6.Musluk kapakları boya ile sıkışmış durumda mı ?

Genellikle yukarıda belirtilen esaslar normal bakım faaliyetleri olsa da Trakya laboratuvar

enspektörleri konu hakkında bilgilendirme çalışmalarıyla sanayi çalışanlarına destek olmayı bir borç

bilmektedir. Yılda en az bir kez yapılan performans testinde amacımız :

BİR MUAYENEDEN ZİYADE ÜLKEMİZDE YANGIN ÖNLEME BİLİNCİNİN GELİŞİMİNE FAYDA SAĞLAMAKTIR.

The post Yangın Hidrant Sistemi ve Yangın Tesisatı Periyodik Kontrolü first appeared on Trakya Laboratuvar.

Yangından korunma ile ilgili tüm mühendislik hesaplarının en can alıcı kısmı sulu söndürme sisteminde yangın su deposu kapasitesinin belirlenmesidir. Çünkü doğrulamanın yapılabilmesi için proje esaslarını kontrol etmekle başlar. Projeyi yapan mühendisin hesabı doğru ise bunun sadece sahada ölçümle kontrolü esastır. Bu konu ise,

BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİKTE,

MADDE 68 – Aynı Yönetmeliğin eki “Ek-8 Yağmurlama Sisteminde Su Deposu En az Hacmi” tablosu aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Ek-8/A  Yağmurlama Sistemi, Yangın Dolabı ve Hidrant Tasarımı Ön Hesabı İçin Su Deposu En Az Hacmi

Ek-8/B  Yağmurlama Sisteminde Tasarım Yoğunlukları

NOT: Depolama alanları ve farklı özellikteki kullanım alanları için TS EN 12845 esas alınır.

Ek-8/C Yangın Dolapları ve Hidrant Sistemi İçin İlâve Edilecek Su İhtiyaçları

Tabloları kullanılarak hesaplanır.

Dolayısıyla bu kriterlerle izlenecek yol BYK Yönetmeliği, TS EN 12845 ve konuya özel standartlarla aşağıdaki esaslarla yürütülür.

1- Sulu söndürme sistemleri, yangın dolapları sistemi, hidrant sistemi, sprinkler sistemi için yapılmış hidrolik hesaplar neticesinde gerekli olan su basınç ve debi değerleri merkezi veya şehir şebekeleri tarafından karşılanamıyorsa; kapasiteyi karşılayacak yangın pompa istasyonu ve deposu oluşturulmalıdır.

2- Sistemde en az bir güvenilir su kaynağı bulunmalıdır. Sulu söndürme sistemleri için kullanılacak su depolarının yangın rezervi olarak ayrılmış bölümleri başka amaçlar için kullanılmamalı, depo tesisatı sadece söndürme sistemlerine hizmet verecek şekilde düzenlenmelidir.

3- Su deposu hacmi, her sistem için minimum basınç/debi şartlarında gerekli olan su ihtiyacına göre belirlenir.

4- Her bir sistemin minimum su beslemesi, tabloda belirtilen minimum çalışma süresi için yeterli kapasiteye sahip olmalıdır.

Su Beslemeleri İçin Minimum çalışma Süresi

Tehlike Sınıfı Süre (dk.)

Düşük Tehlike 30 dakika

Orta Tehlike 60 dakika

Yüksek Tehlike 90 dakika

1. a) Yapıda sulu söndürme sistemi olarak sadece yangın dolapları sistemi mevcut ise su kapasitesi

TS EN 671-1 ve TS EN 671-2’ye uygun, sistemler için tasarım debi değerlerinin tabloda verilen sürelerle çarpımı ile hesaplanır. (100 lt./dk. veya 400l lt./dk.)

1. b) Yapıda sadece çevre hidrant sistemi bulunması durumunda su ihtiyacı en az 1900 litre debiyi 90 dakika süre ile karşılayacak kapasitede olmak üzere yapının risk sınıfına göre yapılacak hidrolik hesaplar ile belirlenmelidir.

5- Depolama alanlarında su beslemeleri için çalışma süresi, yanıcılık sınıfı ve depolama yüksekliği dikkate alınarak tablolara göre belirlenmelidir.

6- Hidrant, hortum ve sprinkler tesisatlarının birlikte kullanıldığı durumlardaki gibi, birleşik su beslemeleri, aşağıdaki şartları sağlamalıdır:

1. a) Sistemler tam hesaplı olmalıdır.
2. b) Su beslemesinin süresi en çok su ihtiyacı olan sistem için gerekenden az olmamalıdır.
3. c) Su beslemesi, her sistemden eş zamanlı maksimum hesaplanmış debilerin toplamını sağlayabilmelidir. Debiler en çok su ihtiyacı olan sistem için gerekli basınca kadar düzeltilmelidir.
4. d) Su beslemesi ile sistemler arasına ikili boru bağlantıları monte edilmelidir.

Örneğin,

Orta Tehlike 3 sınıfına giren ve bünyesinde bir hidrant, iki yangın dolabı ve sprinkler (yağmurlama) sistem bulundurmaktadır. Binada en yüksekteki hortum dolabının pompaya olan yüksekliği 10 metre ve en uzak hidrantın pompaya olan mesafesi 100 metre ise, bu tesisin pompa basıncı, pompa debisi ve su deposu hacmi ne olmalıdır?

ÇÖZÜM

Not: Bu tip hesaplamalarda acil bir durum için 2 adet yangın hortum dolabı, 1 adet hidrant çalışacakmış gibi hesaplama yapılır.

Hortum dolabı için;

Ek-8/C’de orta tehlike 3 sınıfı için debi 100 lt./dk. yani süre minimum 60 dk. olmalıdır.

100 lt/dk. x 60 dk. = 6000 lt. = 6 m3

Minimum iki adet hortum dolabı düşünülürse 6 x 2 = 12 m3

Hidrant için;

Ek-8/C orta tehlike 3 için debi 1000 lt/dk. ve süre minimum 60 dakika olmalıdır.

1000 lt/dk. x 60 dk. = 60000 lt = 60m3

Sprinkler için;

Ek-8/B’de orta tehlike 3 için;

Tasarım yoğunluğu = 5 mm/dk. = 0,005 m/dk.

Islak veya ön etkili = 216 m2

Ek-8/C’de hidrant ve hortum dolabı için alınan süre sprinkler içinde geçerlidir.

Süre = 60 dk.

0,005 m/dk. x 216 m2 x 60 dk. = 64,8 m3

Yangın Suyu Hacmi = 64,8 m3 + 12 m3+ 60m3 = 136,8 m3

Not: Ek-8/A tablosunda orta tehlike 3’e göre ıslak veya ön etkili kısmında en az su deposu 160 m3 olarak verilmiş olduğu görülmektedir. Fakat bu tablo yaklaşık değerler verdiği için, öncelik her zaman hidrolik hesaptır. MADDE 92 BYKY

Yukarıda belirtilen esaslar kontrol edilerek hacim ölçüleri ve deponun projede belirtilen fiziki çiziminin uygunluğu ölçüm yapılarak tespit edilir. Bu işlem periyodik muayene personelinin asli görevidir.

Yangın su deposunun kontrol edilmesinden sonra hazırlanan bu rapor uygunluk raporudur. Hazırlanan raporlar iş güvenliği çalışmaları kapsamında hazırlanan raporlardır ve hazırlanan muayene raporu yalnızca 1 yıl için geçerlidir. Her yıl bu uygunluk raporunun yenilenmesi gerekir. Bu kontroller sırasında standartlara uymayan tesisatlar konusunda ilgili kişilere gerekli bilgiler verilmelidir. Raporun eksiksiz şekilde hazırlanması da dikkat edilmesi gereken konulardan biridir.

Yangın Tesisatı Periyodik Kontrolü için bu sayfayı inceleyebilirsiniz.

The post Yangın Suyu Deposu Hesabı ve Periyodik Kontrolü first appeared on Trakya Laboratuvar.