Emisyon ticaret sistemi uyumu, Türkiye genelindeki sanayi kuruluşlarının sürdürülebilir üretim standartlarına erişmesini hedefleyen ve karbon salınım miktarlarını sınırlandıran en güncel yasal düzenlemelerden biridir. İklim Kanunu taslağı ile çerçevesi netleşen ve Türkiye’nin kendi karbon fiyatlandırma altyapısını kurmasını sağlayan bu sistem, sanayicilerimizin Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı kapsamındaki karbon sınır vergisi yükümlülüklerini yerel düzeyde dengelemesini amaçlamaktadır.

Trakya Laboratuvar olarak, ihracatçı ve üretici işletmelerimizin bu yeni vergilendirme ve emisyon ticareti mekanizmalarına en sorunsuz şekilde uyum sağlamaları adına akredite baca gazı emisyon ölçümü, karbon envanteri analizi ve teknik raporlama çözümleri sunuyoruz. Başta Tekirdağ, Çerkezköy, Çorlu, Kapaklı, Lüleburgaz, Kırklareli ve Edirne sanayi bölgelerimiz olmak üzere; İstanbul (Silivri, Hadımköy), Gebze, Kocaeli ve Bursa genelindeki tüm sanayi kuruluşlarına yetkili laboratuvar güvencesiyle emisyon ticaret sistemi uyumu ve emisyon izleme planı süreçlerinde danışmanlık sağlıyoruz.

Sanayi tesislerinin kendi işyeri sınırları içerisindeki doğrudan emisyon kaynaklarını net bir şekilde belirlemesi ve doğrulanmış verilerle beyanda bulunması, ETS kapsamında tahsis edilecek ücretsiz emisyon kotalarından en üst düzeyde faydalanmalarını sağlamaktadır. Uzman mühendis kadromuz, tüm ölçüm süreçlerini ulusal ve uluslararası standartlara tam uyumlu olarak yönetmektedir.

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) Nedir ve Nasıl Çalışır?

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), “Kar Karar Al (Cap-and-Trade)” prensibiyle çalışan pazar tabanlı bir çevre politikası aracıdır. Bu sistem kapsamında, kapsama dahil edilen sanayi tesislerinin atmosfere salabileceği toplam sera gazı miktarı (emisyon tavanı) devlet tarafından sınırlandırılır. Belirlenen bu tavan değer, her yıl kademeli olarak düşürülerek ülkenin net sıfır karbon hedeflerine ulaşması kolaylaştırılır.

Tesislerin her birine, ürettikleri ürünlerin türüne ve kapasitelerine göre belirli miktarda “emisyon kotası (tahsisat)” verilir. Yıl sonunda emisyonlarını bu kotanın altında tutan tesisler, ellerindeki fazla kotaları karbon borsasında satabilirler. Kotalarını aşan tesisler ise borsadan ek kota satın almak veya yasal cezai yaptırımlarla karşılaşmak durumundadır. Bu durum, sanayicileri karbon salınımlarını düşürecek yeşil teknolojilere yatırım yapmaya teşvik eder.

Avrupa Birliği ETS Sistemi ve Türkiye ile Entegrasyon Süreci

Avrupa Birliği (AB) genelinde 2005 yılından bu yana uygulanan AB-ETS, küresel karbon fiyatlandırmasının en başarılı örneğidir. Türkiye, en büyük ticaret ortağı olan AB ile ticari ilişkilerini korumak amacıyla kendi ulusal ETS altyapısını AB-ETS standartları ile uyumlu şekilde tasarlamaktadır. Bu entegrasyon, Türkiye’deki üreticilerin çifte vergilendirilmesini önlemektedir.

Türkiye’nin ulusal ETS’sinin kurulması, yerli üreticilerin ödediği karbon ücretlerinin ülke sınırları içerisinde kalmasını sağlar. Bu sayede, toplanan karbon fonları doğrudan Türk sanayisinin yeşil dönüşüm projelerini finanse etmek amacıyla kullanılabilecektir. AB standartlarına uyumlu bir izleme altyapısının kurulması, yerli sanayinin küresel rekabet gücünü artıracaktır.

Emisyon Ticaret Sistemi Uyumu Kapsamında Tesis Yükümlülükleri

ETS kapsamına dahil edilen sanayi kuruluşlarının yasal süreçte yerine getirmesi gereken belirli idari ve teknik sorumluluklar bulunmaktadır. Bu sorumlulukların eksiksiz yerine getirilmesi, olası cezai yaptırımların ve mali kayıpların önüne geçer:

Tesislerin yerine getirmesi gereken temel yükümlülüklerin başında, her bir emisyon kaynağını tanımlayan detaylı bir izleme planının hazırlanması ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na onaylatılması gelir. Onaylı bu plan dahilinde her yılın emisyon verileri toplanır, doğrulanır ve beyan edilir.

Karbon Vergisi Mahsubu ve Finansal Avantajlar

Türkiye ulusal ETS’sinin devreye girmesiyle birlikte ihracatçı firmalar için en önemli konu karbon vergisi mahsubu imkanıdır. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kuralları gereği, AB dışındaki üreticilerin kendi ülkelerinde ödedikleri tescilli karbon ücretleri, AB gümrüklerinde ödenecek karbon vergisinden mahsup edilebilmektedir.

Yerel Karbon Fiyatlandırmasının Önemi

Eğer Türkiye sınırları içinde bir karbon fiyatlandırması ve ETS mekanizması bulunmazsa, Türk ihracatçısı karbon emisyonunun vergisini doğrudan AB gümrük kapısında AB bütçesine ödemek zorunda kalacaktır. Yerel ETS uyumu sayesinde, karbon vergisi ödemesi Türkiye’de yapılacak ve bu tutar AB sınırında mahsup edilerek firmanın çifte vergilendirilmesi engellenecektir.

AB Sınırında Karbon Vergisi Mahsup Koşulları

Mahsup işlemlerinin geçerli olabilmesi için Türkiye’deki karbon fiyatlandırma seviyesinin ve emisyon ölçüm doğruluğunun AB otoriteleri tarafından tanınması şarttır. Bu durum, Türkiye’deki emisyon beyanlarının tamamen şeffaf, denetlenebilir ve akredite kuruluşlarca doğrulanmış verilerle yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

Tesislerde Emisyon İzleme, Raporlama ve Doğrulama (İRD)

ETS uyumunun temelini “İzleme, Raporlama ve Doğrulama (İRD)” çevrimi oluşturur. Bir tesisin emisyon ticareti yapabilmesi veya karbon vergisinden mahsup talep edebilmesi için emisyonlarının kesin doğruluğu kanıtlanmalıdır:

1. Kaynak Bazlı Emisyon İzleme Planlarının Hazırlanması

Tesis sınırları içerisindeki tüm yakma ve proses kaynakları belirlenerek hangi yakıtın, hangi katsayıyla ve hangi ölçüm cihazlarıyla izleneceği planlanır. Bu plan, tesisin karbon muhasebesinin temel kılavuzudur.

2. İşyeri Çalışma Ortamı ve Baca Gazı Emisyon Ölçümleri

Fosil yakıt tüketen tüm kazanlar, fırınlar ve proses bacalarında akredite yöntemlerle gaz analizleri gerçekleştirilir. Ölçümlerde karbondioksit (\(CO_{2}\)), metan (\(CH_{4}\)) ve nitröz oksit (\(N_{2}O\)) gibi sera gazı parametreleri izlenir.

3. Akredite Analiz Raporlarının Hazırlanması ve Doğrulama

Toplanan tüm emisyon verileri yıl sonunda standartlara uygun şekilde raporlanır ve bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bağımsız doğrulayıcı kuruluşların onayına sunulur. Doğrulanan bu raporlar, tesisin resmi karbon beyanını oluşturur.

Trakya Laboratuvar ETS ve Karbon Uyum Çözümleri

Trakya Laboratuvar olarak, sanayi tesislerinizin Türkiye ETS uyum sürecindeki tüm teknik ihtiyaçlarında yanınızdayız. Baca gazı emisyon ölçümleri, karbon envanteri izleme altyapısının kurulması ve teknik rapor hazırlama süreçlerini uluslararası akreditasyon standartlarına uygun olarak gerçekleştiriyoruz.

İşletmenizin ihtiyaçlarına uygun laboratuvar teklif süreçlerimiz ve en avantajlı fiyat tekliflerimiz hakkında bilgi almak için bizimle hemen iletişime geçebilirsiniz. Akredite teknik altyapımızla yeşil dönüşümde güvenceniz olmaktan mutluluk duyuyoruz.

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

ETS kapsamına giren öncelikli sanayi kolları hangileridir?

İlk aşamada enerji yoğun üretim gerçekleştiren demir-çelik, çimento, kireç, cam, seramik, kağıt, kimya ve elektrik üretimi gibi sektörler ile kurulu gücü 20 MW ve üzerinde olan tüm yakma tesisleri ETS sistemine dahil edilmektedir.

Karbon vergisi mahsubu nasıl gerçekleştirilir?

Türkiye’de yerleşik ihracatçılar, ulusal ETS kapsamında satın aldıkları veya ödedikleri karbon kotalarının bedelini resmi olarak belgelendirerek AB gümrük beyannamelerine eklerler. AB yetkilileri yerel ödemeyi doğruladıktan sonra gümrükteki karbon sınır vergisinden bu tutarı mahsup eder.

TÜRKAK akredite laboratuvar raporları ETS sürecinde zorunlu mudur?

Evet, yasal emisyon beyanlarının ve doğrulama süreçlerinin geçerli kabul edilebilmesi için tüm emisyon ölçüm ve analizlerinin TÜRKAK akredite ve Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş laboratuvarlarca yapılması zorunludur.