Kapsam 1 2 3 emisyon hesaplama, fabrikanızın üretim ve tedarik zinciri boyunca açığa çıkan sera gazlarını üç ayrı başlık altında toplayarak nicel olarak ölçme sürecidir. Çerkezköy, Çorlu ve Gebze sanayi bölgelerindeki tesislerde 25 yıldır yürüttüğümüz saha incelemelerinde gördük ki, emisyonları doğru kategorilere ayırmadan karbon azaltım hedefi koymak mümkün değildir. GHG Protocol ve ISO 14064-1 standartları, fabrikaların sera gazı envanterlerini şeffaf kılmak adına Kapsam 1 (doğrudan), Kapsam 2 (dolaylı enerji) ve Kapsam 3 (değer zinciri) ayrımını zorunlu tutar. Trakya Laboratuvar olarak tesisinizdeki baca, yakıt, elektrik ve lojistik verilerini sahada yerinde inceleyerek bağımsız denetime hazır envanter raporları hazırlıyoruz. Ölçüm hizmetleri ilgili parametrenin Trakya Laboratuvar TÜRKAK akreditasyon kapsamı ve/veya İSGÜM yeterlik kapsamı durumuna göre değerlendirilmektedir.

Kapsam 1 (Scope 1) Doğrudan Emisyonlar Neleri İhtiva Eder?

Kapsam 1 emisyonları, fabrikanın doğrudan mülkiyetinde veya kontrolünde olan ekipmanlardan kaynaklanan sera gazı salınımlarıdır. Sahada karşılaştığımız temel Kapsam 1 kaynakları şunlardır:

• Sabit Yanma Kaynakları: Buhar kazanlarında, eritme fırınlarında ve jeneratörlerde yakılan doğalgaz, LPG, kömür ve fuel-oil.
• Hareketli Yanma Kaynakları: Tesis öz malı tırlar, forkliftler, iş makineleri ve şirket araçlarının motorin/benzin tüketimi.
• Proses Emisyonları: Kimya, çimento ve metal imalatında ham maddenin yüksek sıcaklıkta kimyasal tepkimeye girmesiyle açığa çıkan emisyonlar.
• Kaçak Gaz Sızıntıları: Fabrika iklimlendirme chiller grupları ve soğutuculardaki florlu gaz (\(HFC\)) kaçakları.

Kapsam 2 (Scope 2) Dolaylı Enerji Emisyonları Nasıl Yönetilir?

Kapsam 2 emisyonları, fabrikanın kendi üretmediği fakat dışarıdan satın aldığı şebeke elektriği, buhar veya sıcak suyun üretimi aşamasında santrallerde oluşan emisyonlardır. İmalat sektöründe elektriğe dayalı üretim yapan tesislerde Kapsam 2 yükü çok yüksektir. Çatı üstü Güneş Enerjisi Santralleri (GES) veya yeşil elektrik (YEK-G) tedariki ile Kapsam 2 emisyonları sıfırlanabilmektedir.

Kapsam 3 (Scope 3) Değer Zinciri Emisyonları Neden Karmaşıktır?

Kapsam 3 emisyonları, şirketin doğrudan mülkiyetinde olmayan fakat tüm tedarik, lojistik ve ürün kullanım ömrü boyunca ortaya çıkan en geniş emisyon grubudur. Bir fabrikanın toplam karbon ayak izinin yaklaşık %70 ila %90’ını Kapsam 3 oluşturmaktadır. Başlıca Kapsam 3 başlıkları şunlardır:

• Satın Alınan Ham Maddeler: İplik, metal, plastik pelet veya kimyasal ham maddelerin tedarikçideki imalat emisyonları.
• Lojistik ve Taşımacılık: Ham maddelerin tesise gelişi ve mamullerin müşterilere sevkiyatındaki nakliye emisyonları.
• Üretim Atıklarının Bertarafı: Tesis atık sularının ve katı atıkların arıtma veya bertaraf sahalarındaki emisyonları.
• Personel Servisleri ve İş Gezileri: Çalışanların servis araçları ile işe gidip gelmeleri ve uçak seyahatleri.

Saha Mühendisliği Açısından Emisyon Hesaplama Adımları

Trakya Laboratuvar teknik ekiplerinin sahadaki ölçüm ve envanter adımları şöyle yürütülür:

1. Tesis Sınırlarının Belirlenmesi

Fabrikanın operasyonel kontrol sınırları çizilir ve envantere dahil edilecek üretim hatları tanımlanır.

2. Tüketim Verilerinin Sahadan Çekilmesi

Sayaç kayıtları, sayaç faturaları, akaryakıt fişleri ve kantar dökümleri incelenerek aktivite verileri toplanır.

3. Uluslararası Katsayılar İle CO2e Dönüşümü

Veriler IPCC, Ecoinvent ve Defra emisyon faktörleri ile çarpılarak ton karbondioksit eşdeğeri cinsinden hesaplanır.

4. Raporlama ve Bağımsız Denetim Hazırlığı

Elde edilen veriler ISO 14064-1 formatında teknik envanter raporuna dönüştürülür.

Saha Mühendisliği Sıkça Sorulan Sorular

SKDM Denetimlerinde Hangi Kapsamlar İsteniyor?

AB SKDM uygulamasında ilk etapta Kapsam 1 doğrudan emisyonları ile bazı sektörlerde Kapsam 2 elektrik emisyonları raporlanmaktadır.

Kapsam 3 Hesaplamak Zorunlu mudur?

ISO 14064-1 güncellemesi ile önemli Kapsam 3 kategorilerinin envantere dahil edilmesi ve raporlanması esas hale gelmiştir.

Trakya Laboratuvar Sera Gazı Envanter Hizmetleri

Fabrikanızın Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonlarını net biçimde hesaplamak, akredite raporlar hazırlamak ve laboratuvar teklif ile teknik fiyat bilgisi almak için Trakya Laboratuvar mühendislik ekibiyle iletişime geçebilirsiniz. Çerkezköy, Çorlu, Tekirdağ, Silivri ve Kocaeli sanayi bölgelerinde uzman kadromuzla hizmet veriyoruz. Ölçüm hizmetleri ilgili parametrenin Trakya Laboratuvar TÜRKAK akreditasyon kapsamı ve/veya İSGÜM yeterlik kapsamı durumuna göre değerlendirilmektedir.