Karbondisülfür ölçümü, viskoz ipek üretimi, reyon sentetik elyaf imalatı, kauçuk vulkanizasyonu, tarım kimyasalları ve solvent ekstraksiyon proseslerinde çalışan personelin havadan soluduğu zehirli gaz maruziyetinin belirlenmesini kapsar. Çerkezköy ve Çorlu kimya sanayi bölgeleri ile Hadımköy ve Gebze’deki polimer Tesislerinde yürüttüğümüz saha örneklemelerinde, karbondisülfürün (CS₂) yüksek uçuculuğu nedeniyle hem patlama riski hem de nörotoksik sağlık tehdidi oluşturduğunu gözlemliyoruz. Trakya Laboratuvar olarak, akredite örnekleme metodolojilerimiz ve gaz kromatografisi (GC-FID) analiz altyapımızla periyodik karbondisülfür ölçümü hizmeti sunmaktayız.

Karbondisülfür (CS₂) Gazının Fizikokimyasal Özellikleri ve Riskleri

Karbondisülfür, oda sıcaklığında renksiz, özgül ağırlığı havadan ağır olan, karakteristik kokulu ve son derece yanıcı sıvı bir organik bileşiktir. Buharlaşma hızı yüksek olan bu kimyasal, kapalı çalışma ortamlarında kolayca havaya karışır. Tesislerde sızıntı durumunda zemin seviyesinde birikir. Çorlu ve Tekirdağ’daki tekstil apre tesislerinde yaptığımız kontrollerde, düzenli hava analizleri yaptırılarak ortam emiş fanlarının performansının izlenmesinin hayati önem taşıdığını görmekteyiz.

Çalışan Sağlığı Üzerindeki Nörotoksik ve Sistemik Etkiler

Karbondisülfür maruziyeti, solunum ve deri emilimi yoluyla insan vücuduna nüfuz eder. Kronik maruziyet doğrudan merkezi sinir sistemini tahrip eder. Çalışanlarda gözlemlenen başlıca sağlık riskleri şunlardır:

• Polinöropati, kas zayıflığı ve ellerde his kaybı ile karakterize sinir hasarları
• Psikoz, uyku bozuklukları ve kişisel değişiklikler gibi nöropsikiyatrik belirtiler
• Kardiyovasküler sistem bozuklukları ve hipertansiyon gelişimi
• Göz merceğinde katarakt oluşumu ve böbrek fonksiyonlarında bozulma

Yasal Sınır Değerler ve İSG Mevzuatı

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik ve **TS EN 689** standardı uyarınca karbondisülfür için belirlenmiş TWA mesleki maruziyet sınır değeri 5 ppm (15 mg/m³) olarak tanımlanmıştır. Kimyasalın deriden emilme özelliği bulunduğundan kişisel karbondisülfür ölçümü çalışmaları kritik önem arz eder.

Saha Örnekleme ve Analiz Metodolojisi (NIOSH 1600)

İşyeri ortamında karbondisülfür ölçümü uluslararası kabul görmüş **NIOSH 1600** standart yöntemine uygun olarak yürütülür. Saha uygulama adımları şu şekildedir:

1. Aktif Karbon Tüp İle Kişisel Örnekleme

Çalışanın solunum bölgesine yakada sabitlenen özel aktif karbon sorbent tüpleri yerleştirilir. Düşük akışlı kişisel örnekleme pompası vasıtasıyla ortam havası çekilir.

2. Desorpsiyon ve GC-FID Laboratuvar Analizi

Laboratuvara ulaştırılan aktif karbon tüpleri solvent ile ekstrakte edilerek Gaz Kromatografisi (GC-FID) cihazında miktar tayinine tabi tutulur.

Kimyasal Tesislerde Havalandırma ve Mühendislik Kontrolleri

Lüleburgaz, Kapaklı, Kırklareli, Edirne ve Silivri’deki elyaf ve kimya fabrikalarında yürüttüğümüz mühendislik danışmanlıklarında maruziyeti önlemek için şu tedbirleri tavsiye etmekteyiz:

• Reaktör ve karıştırma tanklarının tamamen kapalı devre sisteme dönüştürülmesi
• Zemin seviyesinde yoğunlaşan CS₂ buharları için lokal egzoz havalandırma (LEV) sistemlerinin kurulması
• Alev sızdırmaz exproof havalandırma fanlarının ve gaz algılama sensörlerinin tesis edilmesi
• Düzenli periyotlarla gaz sızıntı denetimleri yapılarak sızıntı alanlarının tespit edilmesi

Akredite Raporlama ve İş Hijyeni Denetim Protokolleri

Trakya Laboratuvar tarafından hazırlanan karbondisülfür ölçümü raporları, TÜRKAK akreditasyon ve İSGÜM yeterlik standartlarına tam uyumludur. Raporlarda örnekleme debisi, TWA maruziyet seviyesi ve TS EN 689 istatistiksel uygunluk değerlendirmesi eksiksiz sunulur. İş müfettişliği denetimlerinde resmi belge niteliğinde kabul görür.

Trakya ve Marmara Sanayi Tesislerinde Saha Tecrübemiz

Çerkezköy, Çorlu, Gebze ve Kocaeli sanayi havzalarında 25 yıla varan tecrübemizle, kimyasal proseslerde çalışan personelin sağlığını güvence altına alıyoruz. Tesislerinize özel iş hijyeni analizleri sunarak güvenli çalışma ortamları oluşturulmasına katkı sağlıyoruz.

Trakya Laboratuvar – Güvenilir İş Ortağınız

Trakya Laboratuvar, akredite laboratuvar altyapısı, kalibre edilmiş hassas cihazları ve alanında uzman kimya mühendisleriyle iş hijyeni ölçümlerinde liderdir. İstanbul, Tekirdağ, Kocaeli ve Bursa sanayi merkezlerinde tarafsız ölçüm hizmetleri sunuyoruz.

Ölçüm hizmetleri ilgili parametrenin Trakya Laboratuvar TÜRKAK akreditasyon kapsamı ve/veya İSGÜM yeterlik kapsamı durumuna göre değerlendirilmektedir. Tesisinizdeki akredite karbondisülfür ölçümü ve raporlama ihtiyaçlarınız için uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.